Lekcja kina od Andrzeja Wajdy

Kilka miesięcy przed śmiercią, u progu swoich 90. urodzin (6 marca 2016 roku), reżyser powrócił do najważniejszych dzieł swojego życia. W sali montażowej założonej przez siebie piętnaście lat wcześniej w Warszawie Szkoły Wajdy, spotkał się z reżyserem Andrzejem Wolskim. Wspólnie wybrali sceny z jego filmów, które następnie Wajda oglądał i komentował. Z tych rozmów powstał wyjątkowy film dokumentalny – swoista mistrzowska lekcja kina i artystyczny testament twórcy.

Podczas pracy niemal 90-letni reżyser zachwyca wciąż żywym, przenikliwym spojrzeniem i charakterystycznym, lekko figlarnym uśmiechem. Z wielkim zaangażowaniem odsłania kulisy swojej filmowej „kuchni”, dzieli się refleksjami nad warsztatem, a zarazem umieszcza poszczególne sceny w ich historycznym i politycznym kontekście. Dzięki temu widz może lepiej zrozumieć zawiłe drogi polskiej historii po II wojnie światowej – w sposób jednocześnie fascynujący i pogłębiony.

„Być Polakiem to nie narodowość, to los” – ten cytat Andrzeja Wajdy trafnie oddaje istotę jego twórczości. Od filmu "Popiół i diament" po "Katyń", a także poprzez polityczną trylogię, którą domknął dopiero pod koniec życia – "Człowiek z żelaza" oraz "Wałęsa. Człowiek z nadziei" – jego kino nieustannie mierzyło się z dramatycznymi zwrotami polskiej historii, począwszy od niemieckiej inwazji w 1939 roku.

Dokument ten, zrealizowany na kilka miesięcy przed śmiercią reżysera, przynosi zaskakujące, nowe interpretacje jego własnych dzieł i pozwala głębiej wniknąć w sens całego dorobku artysty. Wajda zdążył obejrzeć ukończony montaż filmu i uznał go za najważniejszy dokument towarzyszący jego 90. urodzinom. Ta rozmowa – bogata, szczera i pełna refleksji – stała się symbolicznym podsumowaniem życia i twórczości artysty, który przez dekady pozostawał moralnym i historycznym sumieniem swojego kraju.